The Natural Step – deel 2!

In juni 2014 heb ik deel 2 gedaan van een prachtige cursus van The Natural Step. Op 18 juli hebben Berend en ik éindelijk tijd om af te spreken en ontvang ik mijn certificaat! We lachen erom: is het wel duurzaam om het uit te printen? Uhm nee… Berend raad me met klem aan dat ik me moet verdiepen in de Living Building Challenge (LBC), als ik écht duurzaam werken wil in de bouw. Op naar deel 3! Voor deel 3 krijg ik begeleiding in het toepassen van de systematiek van The Natural Step in de praktijk. Een eigen bedrijf is in de maak, dus wordt vervolgd…

In de lente van 2014 heb ik Berend eens mogen interviewen voor een publicatie van de HAS Hogeschool voor de module Ontwerp Atelier 7 met als thema Zelfredzaamheid van het Nederlandse Landschap, voor vierdejaars Landscape Design studenten. Hier een stukje uit het interview:

Duurzaamheid – wat betekent dat in deze tijd en in het kader van de Zelfredzaamheid van het Nederlandse Landschap?
Op dit moment vinden er veel veranderingen plaats. We gaan van ‘het oude denken’ naar ‘het nieuwe denken’. Hierbij vallen drie zaken op: er is aandacht voor behoeften, er is een verandering in het wereldbeeld van de nieuwe generaties en er is een ontwikkeling gaande richting integratie van bebouwing en natuur.

Aandacht voor behoeften betekent dat men vraag-gestuurd werkt en innoveert. Een belangrijke implicatie is dat we dan samenwerken met alle stakeholders. Het is daarbij belangrijk om in ketens te denken, in kringlopen. Dat stakeholders kunnen bijdragen vanuit hun eigen expertise is belangrijk, maar wel binnen de context van een gedeelde taal en een gedeelde visie over waar en wie we willen zijn in de toekomst. Duurzaamheidsdoelstellingen volgens de vier systeemcondities vormen een goede basis voor zo’n gedeelde taal. Als je dat met partijen in een waardeketen voor elkaar krijgt, dan kun je gigantisch versnellen! Geen discussies over wat duurzaam is, omdat je allen weet wat je wilt bereiken. Dat is de nieuwe realiteit van de inrichting van ons landschap.

Het wereldbeeld van nieuwe generaties heeft alles te maken met waar de drives van jongeren in zitten. Jongeren van nu zien geld als een middel om te leven en om datgene te gaan doen waar je gelukkig van wordt. Eigendom is simpelweg niet meer zo belangrijk. Lease-spijkerbroeken en lease-telefoons zijn echt iets van deze nieuwe tijd, waar het gaat om de functie die een product of dienst levert. Wat is bijvoorbeeld de waarde dat een gebouw toevoegt aan zijn omgeving2, bijvoorbeeld op het gebied van stadslandbouw? Hoe kan het bijdragen in lokale voedselvoorziening, zodat gebruikers lagere kosten hebben voor levensonderhoud? Dit systeemdenken, het kijken naar de bredere wereld, moeten we stimuleren.

In de zelfredzaamheid van het Nederlandse landschap vind ik het herstel van natuur vreselijk belangrijk. Niet de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en diens verbindingen, maar vooral het niet aantasten van de natuur. Als je het systeem zijn werk laat doen en de natuur met rust laat, kan het herstellen. Je loopt dan tegen veel uitdagingen aan zoals flora-fauna beheer, woongebieden en de behoeften van mensen in contrast met de natuur, wilde zwijnen op de Veluwe en wilde ganzen etc. Er is een enorme scheiding tussen verharding en natuur, maar de integratie groen in de stad met gebouwen is juist erg belangrijk. En wel op zo’n manier dat gebouwen ook niet zo’n impact hebben op het natuurlijke systeem. We vergeten dat wíj een indringer zijn in het natuurlijk systeem in plaats van andersom. We moeten weer leren leven met de natuur.’